برای من، مفهوم بلاگ سه چیز است: تداوم، ایجاز و فرد محور بودن.( ایوان ویلیامز)

خالق سایت بلاگر موجز و زیبا کارکرد وبلاگ را بیان کرده­است. وبلاگ از دو کلمه وب (شبکه جهانی) و لاگ(نوشته­های روزمره،روزنوشت) پدید آمده­است.

همان­گونه که وبلاگ مقبولیت و محبوبیت بسیاری در فضای سایبر ایرانی یافت تا آنجایی که ایرانیان را به رتبه چهارم جهانی در میزان وبلاگ­نویسی رساند، فرهنگی را با خود به وجود آورد. ارتباطات شکل گرفته در این حوزه را می­توان زیر مجموعه­ی فرهنگ مجازی دانست.هر تکنولوژی که به وجود می­آید ضرورتا با خود فرهنگ مصرفی آن را هم می­آورد که البته از یک جامعه به جامعه­ی دیگر متفاوت است، اما آن چیز که ثابت است تکنولوژی است.وبلاگ­نویسی هم دارای فرهنگ خاص خود شده­است.شهبندی دوعامل را بر وبلاگ نویسی موثر می­داند."1)ویژگی­هایی که" فضای وبلاگ "دارد و2)ویژگی­هایی که به خصوصیات مردم ایران و شرایط اجتماعی وفرهنگی باز می گردد"در این تقسیم­بندی دو مقوله­ی تکنولوژی و بستر اجتماعی مصرف تکنولوژی لحاظ شده­است. جانسون بر پنج مؤلفه به هم پيوسته درفرهنگ ميانجي نوين تاكيد مي­ورزد . رايانه روميزي كه فضايي خالي كه آماده پر شدن است و شما با فضاي اطلاعاتي­تان آن را مي­توانيد پر كنيد . پنجره­ها كه مجموعه اي از ابداعات است كه از واسط­هاي نوين تشكيل شده­است . پيوندها كه ابزارهاي تركيبي است و مي توانند رشته­هاي اجتماعات مورد نظر خود را ايجاد كنند .)اسلوين؛ 1987)  متن كه اطلاعات بايد بر اساس ارتباطات معنايي صفاتي چون كليد واژه­هاي موجود در آن سازماندهي كنند . و در پايان عاملين كه آخرين بخش از فرهنگ ميانجي مجازي ما را شكل مي دهند كه ابزارهاي خودكاري­اند كه به بهره­گيران در ميانجي اجازه مي­دهند تا وظايف خود را كامل كنند و به اهداف مورد نظر دست يابند.

هنگامی که وبلاگ­نویسی با روزمره­نویسی آغاز می­شود، لزوما به آن معنا نیست که کارکرد دیگری برای وبلاگ چون تخصصی­نویسی را نتوان متصور شد.درست است که در بستر ابتدایی شکل­گیری در این حوزه در ایران با نوشته­های سیاسی و اجتماعی آغاز شد، اما در ادامه­ی آن شاهدیم که با آنکه وجه تمایز  سایت از وبلاگ را در موضوع­بندی سایت دانسته­اند، وبلاگ­ها به سمت و سوی تخصصی شدن و هم­چنین غالب شدن یک موضوع اصلی بر دیگر موضوعات پیش رفته­است.

آن چیز را که نباید از یاد برد این نکته است که بلاگر با دغدغه­های ذهنی و درونی خود که البته تاثیر پذیرفته از بستر اجتماعی ،خانواده ، و در کل نرم­های اجتماعی و بستر اجتماعی که در آن بزرگ شده است، وارد فضای وبلاگ شده و بدون این پیش­فرض­ها نیز مسلما قلم نخواهد زد. همانطور که ویلیامز فردمحوری را در وبلاگ فرض گرفته­است، فرد نیز به بازتولید خود و یا جنبه­هایی از خود در وبلاگ می­پردازد.

پس این فرض تا اینجا صحیح پنداشته می­شود که وبلاگ می­تواند موضوع­بندی داشته­باشد و هر تکنولوژی نیز فرهنگ مصرفی خود را به ارمغان می­آورد.

حال در روند برگزاری جشنواره­ها و مسابقات وبلاگ­نویسی باید دید تا چه حد اهداف و کارکردهای مسابقات توانسته اند وارد جریان وبلاگ­نویسی شده و فرهنگ مصرفی را دستخوش تغییرات نمایند.

من در اینجا تنها به بررسی اجمالی و مختصر جشنواره ی وبلاگ­های قرآنی می­پردازم.

به نظر شخص نگارنده،اهداف اولیه برگزاری جشنواره­ی قرآنی می­تواند این باشد.

1. فراهم آمدن بستری برای شناسایی وبلاگ آن هم در هاله­ای مقدس به جامعه و کسانی­که وبلاگ نویسی را جز سیاسی­نویسی نمی­پنداشتند.

2. معرفی خبرگزاری ایکنا به عنوان یک خبرگزاری جوان و به نوعی جلوه­گر شدن در میان بقیه خبرگزاری­ها

3. بالا بردن تعداد واژگان اسلامی(قرآن،نماز،..) در سرچ انجین­ها

4. جهت­دهی به فرهنگ وبلاگ­نویسی ایرانی و به نوعی وارد کردن مفاهیم دینی- اسلامی به فضای وبلاگ­های فارسی

در این میان با قرار دادن یک محرک بیرونی(جایزه­ی رایانه­ی رومیزی) و تبلیغات وسیع توانستند بسیاری را به این سمت و سو سوق دهند اما در نهایت پس از پایان جشنواره رکودی محسوس در میان وبلاگ­ها رخ داد.که البته این رکود طبیعی است و مسلما کسی که با انگیزه ی بیرونی به کاری دست زند و نتیجه ای نگیرد ، دلسرد شده و از فضا خارج خواهد شد.و تا وقتی که این انگیزه در خود فرد بلاگر نباشد و ضرورتا دین را دغدغه­ی شخصی خود نپندارد ، در تولید محتوا با مشکل برمی­خورد ،پس دچار وقفه در به روزرسانی که یکی از ویژه­گی های اصلی وبلاگ است، می­شود.و باید این نکته­ را نیز حائز اهمیت دانست که ما تعریفمان از وبلاگ­های قرآنی چه بود و از بلاگر چه می­خواستیم و آیا نیاز به کار کردن در این حوزه حقیقی بود و یا کاذب؟

شاید جشنواره توانست به سه هدف فوق­ الذکر دست یابد، اما در میان جهت­دهی و تولید محتوا نتوانست کمکی بکند.

همانطور که در بالا بیان کردم،فرهنگ وبلاگ­نویسی با خود آن می­آید و باید گذاشت که این روند خود به جلو پیش برود، وارد کردن جریان­های دولتی برای حمایت یا فیلتر و یا مسابقاتی چون خلیج فارس و وبلاگ­­های قرآنی جریان وبلاگ­نویسی را دچار نوساناتی خواهد کرد، به وجود آمدن موسسه­هایی چون انجمن وبلاگ نویسان تهرانی که داعیه خود را در تولید محتوا برای ادامه­ی روند وبلاگ­ویسی قرار داده­اند نه تنها به روند وبلاگ ­نویسی ضربه وارد می­کند بلکه دیگر وبلاگ را از آن حاشیه­ی امنی که برای نویسنده با نام مستعار داشت خارج می­سازد.وبلاگ فضایی فرد محور است، پس ورود شخص ثالثی به این حوزه این گزینه­ی اصلی را مخدوش می­کند.

حساسیت من بر جشنواره­ی قرآنی بدین جهت است که بر موضوعی دست گذاشته­است که 1) در کشوری اسلامی و ایدئولوژیک بیان شده 2) دین در کل همیشه در هاله­ای مقدس و ماورایی پیچیده شده­است.

هنگامی­که دین(قرآنی) را با تکنولوژی(وبلاگ) در هم می­آمیزیم، سازه­ای به وجود می­آید (وبلاگ­های قرآنی) که ماهیتی فراتر از وبلاگ و دین دارد. پس اشتباه است که بخواهیم صفات هر کدام را به دیگری نسبت دهیم و وبلاگ­قرآنی را چون­ نام کتاب مقدس با خود به همراه دارد هم­ون خود قرآن مقدس بشمریم و خواستار حمایت­هایی برای این گونه وبلاگ­ها شویم.

دین در دنیای معاصر با هر نهاد و جریانی که مواجهه داشته­است موجب شکل­گیری نهادها و جریان­های سومی شده­است.درست است که برگزاری یک مسابقه و جشنواره تلنگری می­شود برای فردی که دغدغه ی دینی دارد، و در این حوزه هم آزمایشی نماید.اما کسانی به عنوان بلاگر دینی فرض می­شوند که با دیدی دینی مطالب خود را بیان کنند.

بلاگرهای وبلاگ­های دینی و قرآنی در طیف­های مختلف هستند، در این میان می­توان هم یک محصل علوم حدیث و قرآنی­و هم یک مجتهد و هم یک نوجوانی که تحصیلات خاصی در حوزه دین ندارد یافت.بر طبق مخاطب تعریف شده از سوی بلاگر باید نکاتی را برای جذب مخاطب در نظر گرفت.

چند نکته که در وبلاگ­های دینی که با مخاطب عام سر و کار دارند­، برای جذب بیشتر مخاطب باید رعایت شود:

1. خارج شدن از زیاده گویی و مستقیم گویی و به حاشیه رفتن بسیار
2. از آنجا که دین به تبشیر و تنذیر می­پردازد و انسان هم نصیحت­گریز است­، باید تبشیر و تنذیر را خارج از قالب مستقیم با زبانی دیگر بیان کنیم.
3.      ثقیل و پر از واژه­های عربی ننویسیم. مخاطب در سطح عام، زبان رسمی و خشک را نمی­پذیرد.
4. از کلیشه­گویی بپرهیزیم.­ همانگونه که دین تمام جوانب زندگی انسان را در بر گرفته ما نیز در مورد تجربه­های کاربردی دین (در قالب تجربه­های شخصی) بپردازیم.
5. تعاملی­تر رفتار کنیم و با مخاطب خود درگیری ذهنی داشته باشیم.
6. در طراحی قالب­های خود دقت کنیم .حتما نباید از سر و روی وبلاگ آیه و حدیث و رحل قرآن و.. ببارد تا بخواهد بیان کند این وبلاگ قرآنی است و یا دینی.سادگی را هیچ­گاه فراموش نکنید.کدهای جاوا گاهی آزاردهنده­اند.
7. همان­گونه که به روز رسانی (در فواصل زمانی معین و ترجیحا کوتاه) در جذب مخاطب موثر است، مفاهیم دینی را که به روز هستند و اینک جامعه­ی ما به آنها نیازمند است بیان کنید. مطمئن باشید طیف وسیع مخاطبان شما جوانان هستند.
8. اگر دین دغدغه­ی ذهنی شما باشد می­توانید از آن دریچه به مسائل بنگرید.
9. معتبر باشید.سعی نمایید که در حوزه­ای که می­نگارید همیشه به دنبال منابع موثق باشید.
10. درست است که بیان موضوعیت دین بدلیل ترویج و نشر آن است، اما دین را کالایی نبینید تا بتوانید غیر­مستقیم دین را ترویج کنید.(در اینجا وبلاگ وسیله­ی ترویج است و کالا و پیام انتقالی شما در کانال وبلاگ به دیگری خواهد رسید.)
11. دین تنها بیان غم­ها ناراحتی ها نیست. بک­گراند ساند خود را صرفا مداحی و آیه قرآن نگذارید. دین همه جانبه است. جنبه های شاد و مفرح دین را هم دریابید.
12. مناسبتی نوشتن هیچ کمکی به رشد شما نخواهد کرد.
13. چند وجهی بیندیشید و تنها به سفید و سیاه نیندیشید، خاکستری­ها را هم ببینید. پس به ترویج تقدیر گرایی نپردازید و نه صرفا امیدها و آرزوها را لحاظ کنید. به توانایی­های خود بیندیشید.