گروه وبلاگ: حضور اتاق‌های گفت‌وگوی اسلامی پاسخ‌گو به نياز كاربران اينترنت درباره دين و مذهب است.

افراد با داشتن يك شناسه‌ی كاربری در سايت‌هايی كه خدمات چت كردن را ارائه می‌دهند هم‌چون ای او ال(AOL) ياهو مسنجر(YAHOO) ام اس ان(MSN) و گوگل تاك (GoogleTalk)و... می‌توانند برای خود شبكه‌ای از دوستان را تشكيل دهند.

در اين ميان چت روم‌ها(اتاق‌های گفتگو )ی مختلفی كه بر اساس موضوع شكل گرفته‌اند، دريچه‌ای برای ورود افراد به عرصه‌ای برای دوست‌يابی و تبادل اطلاعات است.

موضوعاتی چون هنر، سياست، مذهب،ورزش، ادبيات، موسيقی و يا حتی بر اساس منطقه و كشور و زبان تقسيم بندی شده‌اند.

اين تقسيم‌بندی دسترسی كاربر را آسان ساخته‌است و به راحتی بر اساس علاقه و يا نياز خويش می‌تواند در اتاق‌ها حضور يابد.

در اين ميان به دليل شناخت اين محيط و هم‌چنين نياز كاربران ابزارهای چت اسلامی هم شكل گرفته اند و يا برخی از سايت‌های مذهبی در كنار سايت خود اتاق گفت‌وگويی تشكيل داده‌اند كه البته كاركرد اين اتاق‌های جای بحث و گفتگو دارند. زيرا مباحث مطرحی در اين اتاق‌ها، ايدئولوژيك هستند و بيشتر بر پايه پرسش و پاسخ استواراند. در اينجا به چند نكته اصلی در باره‌ی چت و اتاق‌های چت اسلامی می‌پردازيم:

1)ويژه‌گی چت و كاركرد آن

2)اتاق‌های گفتگوی دينی (اهداف و عملكرد آنها)

3)خصوصيات كاربران و نيازهای آن‌ها و تيپ‌شناسی

چت و كاركرد آن:

«چت» يا همان «گپ زدن» يكی از كاركردهای ارتباطی فضای سايبر است. كه يكی از پايه‌ترين نيازهای بشر يعنی «برقراری ارتباط» را در خود تجلی می‌دهد. چت به معنی گپ خودمانی است نه گفت‌وگوی رسمی! پس از نام چت كاركرد آن به خوبی يافت می‌شود، در نهايت صميمی شدن و راحت بودن. چت كردن خود برای خود قواعد نانوشته‌ای دارد كه كاربران با آن‌ها آشنا می شوند و كاربران به عمل به آنها می پردازند. حتی آرگوهای چت و مختصرسازی كلمات نوعی از فرهنگ چت هستند.

موره‌شين اللهياری، كارشناس ارتباطات معتقد است:« در واقع آن‌چه در چت رد و بدل می‌شود «كلمه» است و از آن جا كه هرجا پای كلام و مكتوب شدن آن به ميان می‌آيد، عقلانيت -مكالمه يا متن- نيز افزايش می‌يابد، می‌توان به اين موضوع اشاره كرد كه چت به حكم ويژه‌گی نوشتاری بودن‌اش و دادن امكان تفكر و تامل به فرد، می‌تواند باعث افزايش بار معنای متن گردد. به همين خاطر اگر چه تحليل چت ممكن است برای بسياری از افراد كاری نامعقول باشد، می‌توان ادعا كرد كه اين امكان وجود دارد كه از ورای آن‌چه بين دو نفر رد و بدل می‌شود، كم و بيش به مفاهيم و معانی ذهنی آن‌ها و حتی فرهنگ و باورهاشان پی برد.»

خصوصیات کاربران و نیازهای آنها و تیپ شناسی

كاربران به صورت ناشناس هستند و اين ويژه‌گی باعث می‌شود كه خود به پردازش يك شخصيت ديگر و يا تنها بروز بعضی از ويژه‌گی‌های خود و يا حتی به بيان آن‌چه هستند بپردازند. تنها آن‌چه كه از فرد می‌دانيد نوع انتخاب شناسه‌ی كاربری وی است كه می تواند معرفی مختصر از روحيات وی باشد. با دادن يك ای اس ال(ASL) (سن/جنسيت/مكان) تا حدودی با فرد آشنا می‌شويد.

البته نبايد از اين نكته غافل شد كه به‌دليل نبود چند عنصر، شما فرد را از دريچه‌ی گفته‌های خود وی می‌شناسيد شايد در برخورد با وی چنين تعريفی از شخصيت وی نداشته‌باشيد. هر چه قدر چت به سوی مولتی‌مديا شدن پيش می‌رود حلقه‌های گمشده را به مخاطب می‌دهد داشتن صدا و تصوير كمك بسياری برای عدم رخداد كج‌فهمی‌ها می‌شود.

اساس چت بيشتر بر نوشتار است . و اين نوشتار اجازه تفكر بيشتر و مكث كردن می‌دهد اما يك نكته ديگر آن است كه در چت نوشته را آن طور كه خود دوست داريم می‌خوانيم و اين باعث كج‌فهمی‌هايی می‌شود.

اين مهم نبايد فراموش شود كه اينترنت يك ابزار است با آنكه در پنجره‌ها و خانه‌های مجازی هستيد ولی آن شخصی كه به شما پيام آن‌لاين می‌دهد حقيقتی و واقعيت به نام يك فرد انسانی است. پشت پنجره‌ی مجازی واقعيتی نشسته‌است. اين واقعيت‌ها هر كدام شخصيتی دارند و لازمه شناخت فضای سايبر و كاربران آن دانستن تيپ‌شناسی افراد است. مك ويليامز سبك‌های شخصيتی را بدين قرار می‌داند.

- سايكوپتيك (ضد اجتماعی)

- خود‌شيفت‌گر (نارسی‌تيك)

- شيزوئيد

- پارنويد

- افسرده و مانيك (تكانشی)

- مازوخيستی (خود آزار)

- وسواسی و بی اختيار

- هيستريك (Histrionic)

- منفك‌گرا ( دگر گريز)

ممكن است شما در يك لحظه با چندين پنجره با چندين شخصيت متفاوت مواجه شويد.

اتاق های گفتگوی دینی (اهداف و عملکرد آنها)

اين بحث به بررسی اتاق‌های گفتگوی دينی می‌پردازد.

اين اتاق‌ها با هدف پاسخ‌گويی كاربران درباره مسائل دينی به وجود آمده‌اند و يا بهتر است بگوييم برای كاربرانی كه دوست دارند با افرادی كه يك صفت بارز دارند و آن هم دين و مذهب است در ارتباط باشند. برای مثال پسر 20 ساله‌ای از مصر بر اين اعتقاد بود كه به دليل اشتراك در صفتی با نام اسلام می‌توان دوستان خوبی را يافت.

البته در اين ميان اتاق‌های عمومی چون اتاق‌های ياهو داريم و اتاق‌های تخصصی را در پالتاك و ابزارهای گفت‌وگوی دينی چون ارتباط شيعی می‌بينيم.

یاهو مسنجر

«ياهو مسنجر»يكی از نرم افزارهای محبوب ياهو به شمار می‌آيد، اين نرم‌افزار به يكی از ابزارهای رايج كاربران ايرانی تبديل شده‌است. وجود اتاق‌های مختلف و حضور كاربران درآن‌ها ،دست‌رسی شبانه‌روزی به اتاق‌های گفتگو و وجود آيكون‌ها و تمهيدات ياهو مسنجر بر جذابيت آن افزوده‌است.

با آنكه اتاق‌های گفت‌وگوی زيادی در ياهو مسنجر وجود دارد كه محور بحث اتاق اسلام است اما با چرخی در اين اتاق‌ها درمی‌يابيد كه كاربران آن الزاماً مسلمان نيستند و از اتاق بيش‌تر برای دوست‌يابی استفاده می‌كنند تا به اشتراك گذاشتن عقيده به صورت گروهی و بحث درباره موضوعی خاص، كه البته اين موضوع تنها مخصوص اتاق های گفت‌وگوی اسلامی نيست بلكه تمام اتاق های گفتگو به آن دچار هستند.

يكی از ويژه‌گی‌های بارز اتاق‌های گفتگوی اسلامی گره خوردن آن با ادبيات عرب است. زيرا زبان مشترك تمام مسلمانان عربی است و افرادی كه در اين اتاق ها حضور دارند بيشتر سخن خود را با «سلام عليكم» شروع می كنند. با اينكه به زبان انگليسی می‌نويسند و حتی صحبت می‌كنند اما آغاز با سلام است.

كاربران از مناطق مختلف كه بيشتر خاورميانه هستند،حضور دارند. برای مثال مصر، دوبی، لبنان، ايران، پاكستان، هندوستان و ...

در اتاق‌های ياهو بايد حتما به زبان انگليسی تسلط داشته‌باشيد تا بتوانيد ارتباط مفيدی برقرار كنيد و در اين اتاق‌ها با فرهنگ های مختلف اسلامی آشنا می‌شويد و تفاوت‌های فرهنگی در عمل به آيين‌ها را به خوبی می‌توانيد از كاربران جويا شويد.

پالتاك نرم افزار مفيدی است كه البته مثل ياهو مسنجر نبوده و دارای شرايط خاصی است. برای عضويت در برخی از اتاق‌های گفتگو نياز به تأييديه داريد. پالتاك مباحث تخصصی‌تری دارد و افرادی كه در اتاق‌ها حضور دارند بيشتر درباره همان موضوع اصلی سخن می‌گويند.

در پالتاك دو اتاق اسلامی «حضرت معصومه(س)» و «امام رضا(ع)» وجود دارد. كه اتاق امام رضا 5 ساعت در روز فعاليت دارد و اتاق پرسش و پاسخ است و وابسته به حرم مطهر امام رضا (ع) است. در اين اتاق متخصصان امور دينی و اساتيد به عنوان پاسخ‌گو حضور دارند .

پالتاک

البته بايد در نظر داشت كه به دليل محدوديت، ايرانی‌ها نمی‌توانند وارد اتاق‌های گفت‌وگوی پالتاك بشوند و تنها ايرانيان خارج از كشور می‌توانند از اين نرم افزار بهره ببرند و اين دو اتاق نيز از مخاطب‌شناسی كابران غيرايرانی و يا ايرانيان مقيم خارج از كشور پيش‌تر نمی‌روند.

ارتباط شيعی نرم‌افزاری است كه در آن مخاطبان می توانند با مشاوران دينی صحبت كنند و اين نرم‌افزار با دسته‌بندی موضوعی و هم چنين دسته‌بندی دفتر مراجع، دسترسی كاربر را آسان ساخته‌است.

ساعات حضور اساتيد پاسخ گو نيز ذكر شده‌است اما تنها 10 نفر همزمان می توانند در اين اتاق حاضر شوند.

ارتباط شیعی

اساتيد حاضر نيز بيشتر تمايل به چت صوتی دارند.

چند نكته را از ديد مخاطبان اين سايت می‌توان گفت:

_كاربران با افرادی كاملا رسمی در ارتباط هستند چون اساتيد حاضر در مقام پاسخ‌گو حاضر هستند پس با كاربر خود در يك سطح نيستند بلكه از موضعی بالاتر و آگاه تر قرار دارند. كاربر با انكه با آی دی ناشناسی وارد شده‌است (كه البته با شماره مشخص می‌شود) ، بايد به صورت رسمی صحبت نمايد.

_كاربران با آگاهی وارد اين اتاق می شوند و از ابتدا با قصد پاسخ‌گويی سوال‌های خود وارد اتاق شده‌اند.

_كاركرد دوست يابی را در اين اتاق كم‌رنگ‌تر می‌يابيم.

_اين ابزار كاملا فارسی است در نتيجه ابزاری فارسی-شيعی است.

مباحثات الكترونيكی به عنوان جايگزين يا مكمل‌های بالقوه‌ای برای گردهم‌آيی‌های الكترونيك به حساب می‌آيند. در اين مباحثات، گروه‌ها و افراد می‌توانند در فرايند شكل‌دهی به افكار عمومی در جامعه مدنی و فرايندهای تصميم‌گيری و تصميم‌سازی در امور دولتی شركت كنند. در اواخر دهه 1990 صدها هزار گروه مباحثه و گروه‌های خبری در اينترنت ظاهر شد.(ون دايك ،جان،قدرت و سياست در جامعه شبكه‌ای)

در پايان بايد گفت هر كدام از ابزارها و برنامه‌ها تنها با تعريف مخاطب خود به شكل‌دهی موضوعی و محتوايی پرداخته است كه اين اتاق‌ها به سوی تخصصی شدن پيش می‌روند.